Ο τούρκος πρεσβευτής στον ΟΗΕ κατηγόρησε την Ελλάδα για στοχευμένη παραβίαση των προβλέψεων των Συνθηκών Λωζάννης και Παρισίων για την αποστρατιωτικοποίηση των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου. Κίνηση που εντάσσεται στους σχεδιασμούς της Άγκυρας για αμφισβήτηση του καθεστώτος στο Αιγαίο και που συνδυάζεται με την επιδίωξη της Τουρκίας να καθιερώσει δυναμικά την παρουσία της στην Ανατολική Μεσόγειο. 

Η πρόσφατη μετάβαση του τούρκου προέδρου στα Κατεχόμενα στόχο είχε τη, βάσει τετελεσμένων, διεθνή αποδοχή της τουρκικής τάξης πραγμάτων στην Κύπρο και την αναγνώριση του κατειλημμένου τμήματός της ως ανεξάρτητου κράτους που θα αποτελέσει προέκταση της Τουρκίας στη Μεσόγειο. Η απόφαση για την εγκατάσταση  βάσης drones στα Κατεχόμενα σε συνδυασμό με τη συνεχιζόμενη παρουσία τουρκικών στρατευμάτων στο νησί και με το προγραμματισμένο άνοιγμα ναυτικής βάσης σε αυτό δεν αφήνουν αμφιβολίες για τις προθέσεις Ερντογάν. 

Αγκιστρωμένη στην Κύπρο με τις στρατιωτικές της δυνάμεις, η Τουρκία πράττει ό,τι το δυνατόν προκειμένου να υλοποιήσει τα αρχικά σχέδιά της εμπλουτίζοντάς τα με νέες διεκδικήσεις. Ετσι, ο πρόεδρός της έκανε λόγο για «δύο κράτη». Λίγο αργότερα «εόρτασε» στα Κατεχόμενα την απεξάρτηση των Τουρκοκυπρίων από τους Ελληνοκύπριους καταμαρτυρώντας στους τελευταίους τα πάντα για τις περιπέτειες του νησιού. Και, τέλος, μίλησε για το «άνοιγμα» του 3,5% της Αμμοχώστου. Δέλεαρ στους νόμιμους κυρίους των ακινήτων της με παράλληλο αποκλεισμό του ενδεχομένου να επανέλθει στους Ελληνοκύπριους η περιοχή.  

Παράλληλα με την τουρκική επιδίωξη αναγνώρισης ενός τουρκοκυπριακού κράτους «που θα είναι απόλυτα συνδεδεμένο με την Τουρκία» – όπως δήλωσε ο κ. Ερντογάν –, η Άγκυρα προσπαθεί να εκβιάσει τις ΗΠΑ με τη συνδρομή τής εν όπλοις συμμάχου της Μόσχας, η οποία δημοσιοποίησε την τεκταινόμενη νέα συμφωνία της για προμήθεια στην Τουρκία μιας ακόμα συστοιχίας S-400. Αφήνοντας, μάλιστα, να διαρρεύσει ότι η Άγκυρα ενδιαφέρεται και για την προμήθεια ρωσικών μαχητικών Σουχόι. Γνωστή μορφή τουρκικής αντίπραξης σε όποιον ισχυρό δεν ανταποκρίνεται στις επιθυμίες της. Και όπως στο παρελθόν ο ίδιος ο τούρκος πρόεδρος είχε δηλώσει άμοιρος ευθυνών για την προμήθεια των S-400 λόγω της άρνησης Ομπάμα να του παραχωρήσει τους αμερικανικούς Patriot, απειλεί με «αντίποινα» την Ουάσιγκτον, η οποία τον αποκλήρωσε από τα μαχητικά F-35.

Ο πρόεδρος της Τουρκίας έχει την πεποίθηση ότι η Δύση θα «επιστρέψει μετανοούσα» παρέχοντάς του πολλά από αυτά που επιδιώκει. Η αντίληψή του ότι η Δύση χωρίς την Τουρκία δεν θα μπορέσει να επιτύχει τους στόχους της είναι παγιωμένη. Το διακηρύσσει με κάθε τρόπο. Και μπορεί οι ΗΠΑ να έδειξαν αποφασιστικότητα στις προκλήσεις της Άγκυρας, όμως δεν απομακρύνουν από το οπτικό πεδίο τους το ενδεχόμενο μιας τουρκικής μεταστροφής. Ούτε μένουν ασυγκίνητες με την προσφορά τουρκικής προστασίας του αεροδρομίου της Καμπούλ. Η ΕΕ, από την πλευρά της, διστακτική και χωρίς ενιαία προσέγγιση, έχει αχνό διεθνή πολιτικό λόγο. Έτσι, ο κ. Ερντογάν – αλλά και οποιοσδήποτε και από οποιοδήποτε κόμμα τον διαδεχθεί – είναι ζήτημα αν χωρίς την άσκηση αποφασιστικής δυτικής πειθούς θα αλλάξει γραμμή πλεύσης σε σχέση με  την καθιέρωση της Τουρκίας ως δύναμης επιρροής σε μια περιοχή όπου η ρευστότητα, η αστάθεια και η ανασφάλεια είναι παρούσες εδώ και δεκαετίες.

*Ο Γιώργος Κακλίκης είναι πρέσβης επί τιμή, ειδικός σύμβουλος του ΕΛΙΑΜΕΠ

** Το άρθρο δημοσιεύθηκε στα σημερινά ΝΕΑ και η αναδημοσίευσή του φέρει τη σύμφωνη γνώμη του συγγραφέα του