Οι ηγέτες των έξι χωρών των Δυτικών Βαλκανίων υπέγραψαν την Πέμπτη (3 Νοεμβρίου) τρεις συμφωνίες στο πλαίσιο της Διαδικασίας του Βερολίνου, στέλνοντας θετικά μηνύματα ενόψει της κρίσιμης συνόδου κορυφής των Δυτικών Βαλκανίων που θα πραγματοποιηθεί στην Αλβανία τον Δεκέμβριο.

Ο γερμανός καγκελάριος Όλαφ Σολτς και οι κορυφαίοι αξιωματούχοι της ΕΕ -Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και Σαρλ Μισέλ- ενώθηκαν με τους ηγέτες της Σερβίας, του Κοσόβου, της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, του Μαυροβουνίου, της Βόρειας Μακεδονίας και της Αλβανίας για τη Σύνοδο Κορυφής της Διαδικασίας του Βερολίνου.

«Η Ευρώπη χωρίς τα Δυτικά Βαλκάνια δεν είναι πλήρης και οι χώρες της περιοχής θα πρέπει να έχουν εμπιστοσύνη στη διαδικασία του Βερολίνου», δήλωσε ο Σολτς, ο οποίος φιλοξένησε τη συνάντηση.

Το σχήμα, που ξεκίνησε το 2014 υπό την πρώην καγκελάριο της Γερμανίας Άνγκελα Μέρκελ, έχει ως στόχο να προωθήσει την προσέγγιση μεταξύ των έξι κρατών των Δυτικών Βαλκανίων και επιλεγμένων χωρών της ΕΕ και να προωθήσει την ολοκλήρωση μεταξύ των κρατών της περιοχής.

Ο Σολτς δήλωσε ότι οι έξι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων «ανήκουν στο ελεύθερο και δημοκρατικό τμήμα της Ευρώπης», υπογραμμίζοντας την ανάγκη να υλοποιήσουν τη μακρόχρονη επιθυμία τους να ενταχθούν στην ΕΕ.

Στο κοινό τους ανακοινωθέν, οι συμμετέχοντες συμφώνησαν να πραγματοποιηθεί η επόμενη σύνοδος κορυφής της Διαδικασίας του Βερολίνου το 2023 στην Αλβανία. Η χώρα θα φιλοξενήσει επίσης την επερχόμενη Σύνοδο Κορυφής των Δυτικών Βαλκανίων στις 9 Δεκεμβρίου 2022.

Περισσότερη κινητικότητα

Έπειτα από δύο χρόνια εντατικών διαπραγματεύσεων, οι έξι χώρες κατέληξαν σε συμφωνίες που θα διευκολύνουν την ελεύθερη κυκλοφορία των πολιτών σε ολόκληρη την περιοχή και την αμοιβαία αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων των γιατρών, των οδοντιάτρων και των αρχιτεκτόνων. Επί του παρόντος, η αναγνώριση αυτών των εγγράφων μπορεί να κοστίσει στους κατόχους έως και 500 ευρώ.

Οι συμφωνίες δεν θεωρούνται μόνο μια σημαντική ανακάλυψη για την περιφερειακή ολοκλήρωση, αλλά έχουν ιδιαίτερη βαρύτητα στο πλαίσιο των συνεχιζόμενων εντάσεων μεταξύ Βελιγραδίου και Πρίστινα.

Μικρής έκτασης επεισόδια έχουν αναφερθεί στα σύνορα μεταξύ των δύο χωρών τις τελευταίες ημέρες, καθώς η Πρίστινα αρχίζει να εφαρμόζει νόμο που απαιτεί από όλους τους πολίτες να έχουν πινακίδες κυκλοφορίας του Κοσόβου, γεγονός που επηρεάζει τους Σέρβους στο βορρά, οι οποίοι επιμένουν να διατηρούν τις πινακίδες που είχαν εκδοθεί πριν από την ανεξαρτησία του Κοσσυφοπεδίου.

Ο Σολτς δήλωσε ότι ελπίζει ότι η νέα συμφωνία για την αμοιβαία αναγνώριση θα ανοίξει το δρόμο για περαιτέρω συμφιλίωση μεταξύ των δύο χωρών.

«Είναι καιρός να ξεπεραστούν οι περιφερειακές συγκρούσεις, οι οποίες σας κράτησαν διαιρεμένους για μεγάλο χρονικό διάστημα, και η διαδικασία εξομάλυνσης των σχέσεων μεταξύ Κοσόβου και Σερβίας πρέπει να επιταχυνθεί», πρόσθεσε ο Σολτς.

Η καγκελάριος δήλωσε ότι ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία έχει καταστήσει ακόμη πιο αναγκαία την επίλυση «για τη διατήρηση της ελευθερίας και της ασφάλειας της Ευρώπης», καθώς σε αντίθετη περίπτωση, θα μπορούσε «να σας διχάσει και να κρατήσει τις χώρες σας πίσω στο δρόμο σας προς την Ευρώπη».

Η συμφωνία επιτεύχθηκε μόλις λίγες εβδομάδες μετά τη διαρροή ενός γαλλογερμανικού non paper για την εξομάλυνση των σχέσεων μεταξύ του Κοσόβου και της Σερβίας από διάφορα μέσα ενημέρωσης στα Δυτικά Βαλκάνια.

Ενώ η ύπαρξή του έχει επιβεβαιωθεί από το Βελιγράδι και την Πρίστινα, οι απόψεις σχετικά με το τι περιέχει διαφέρουν. Σύμφωνα με αναφορές των μέσων ενημέρωσης, το σχέδιο προβλέπει ότι το Βελιγράδι αποδέχεται, χωρίς να αναγνωρίζει επίσημα, την ανεξαρτησία του Κοσσυφοπεδίου, ενώ σε αντάλλαγμα θα λάβει οικονομικά οφέλη και την προοπτική ένταξης στην ΕΕ.

Μιλώντας στο Βερολίνο, ο πρωθυπουργός της Αλβανίας Έντι Ράμα επαίνεσε τον Σολτς για τον ρόλο του στις διαπραγματεύσεις των τριών συμφωνιών.

«Δεν μπορώ να μην τονίσω ότι αυτές οι συμφωνίες ήταν τρεις συμφωνίες που περιμέναμε με ανυπομονησία για δύο ή τρία χρόνια- είχαν μπλοκαριστεί», δήλωσε ο Ράμα.

Προς τα Τίρανα

Αναφερόμενος στη διεύρυνση της ΕΕ, ο Ράμα δήλωσε επίσης ότι οι χώρες της περιοχής αισθάνονται επιτέλους ότι δεν έχουν μείνει μόνες τους.

Η πρόσφατη περιοδεία της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν σε ορισμένες χώρες των Δυτικών Βαλκανίων έφερε σημαντική οικονομική στήριξη πέρα από τα απλά λόγια αλληλεγγύης, πρόσθεσε ο Ράμα, αναφερόμενος στα 80 εκατ. ευρώ που προορίζονται για ενεργειακές επενδύσεις στη χώρα του.

Τα σχόλιά του έρχονται καθώς, κυρίως λόγω του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία, η διαδικασία διεύρυνσης της ΕΕ ξαφνικά αναζωπυρώθηκε μετά από σχεδόν μια δεκαετία στασιμότητας.

Την περασμένη εβδομάδα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε ένα πακέτο ενεργειακής στήριξης ύψους 500 εκατομμυρίων ευρώ για την περιοχή, καθώς η αύξηση των τιμών της ενέργειας που προκλήθηκε από τον πόλεμο της Ρωσίας και την έναρξη του χειμώνα προκαλεί σοκ στις ευρωπαϊκές οικονομίες που ήδη παλεύουν με τον αυξανόμενο πληθωρισμό.

«Η ΕΕ συνεχίζει να στέκεται στο πλευρό των Δυτικών Βαλκανίων – τόσο σε καλές όσο και σε δύσκολες στιγμές», δήλωσε η φον ντερ Λάιεν στο Βερολίνο.

«Επενδύουμε στον οικονομικό ιστό της περιοχής για να προχωρήσει η μετάβαση στην καθαρή ενέργεια και να βγει πιο πράσινη, πιο δυνατή και πιο βιώσιμη από την τρέχουσα κρίση», πρόσθεσε.

Για το Βερολίνο, η προώθηση της διεύρυνσης της ΕΕ «έχει μια νέα επείγουσα ανάγκη λόγω του πολέμου στην Ουκρανία και των νέων γεωπολιτικών ανακατατάξεων», δήλωσε ανώτερος Γερμανός κυβερνητικός αξιωματούχος.

Ταυτόχρονα, η ενίσχυση της περιφερειακής συνεργασίας είναι το κλειδί για την αντιμετώπιση της επιρροής της Ρωσίας στην περιοχή, δήλωσαν Ευρωπαίοι διπλωμάτες τις τελευταίες εβδομάδες.

«Η στρατηγική της Ρωσίας ήταν να χειραγωγήσει τα ρήγματα στα Δυτικά Βαλκάνια. Θα θέλαμε να το αντιμετωπίσουμε αυτό. Θα θέλαμε να ενισχύσουμε τη συνεργασία μεταξύ αυτών των χωρών. Και θα θέλαμε να τις φέρουμε πιο κοντά στην ΕΕ», δήλωσε ανώτερος γερμανός διπλωμάτης υπό τον όρο της ανωνυμίας.