Του Θοδωρή Σδρούλια

tsdro@te.gr

Ήταν κάπου εκεί το 1918 στην Περιοχή της Κρεμόνας, όταν οι στρατιώτες γύρισαν από μια μεγάλη εκπαίδευση στα σπίτια τους δεν πίστευαν στα μάτια τους αυτό που αντίκρισαν. Τα πρώτα Moline από την Αμερική είχαν έρθει στα σπίτια τους. Πίστευαν ότι επρόκειτο για ένα λάθος. Από τα χέρια τους είχαν περάσει πολλά αγροτικά μηχανήματα, αλλά σαν αυτό κανένα, βλέπετε η αμερικανική τεχνολογία είχε έναν  άλλο τρόπο σκέψης και αντιμετώπισης της  αγροτικής ζωής.

Αλλά η πραγματικότητα έλεγε ότι εκατό τρακτέρ είχαν αγοραστεί από την ιταλική κυβέρνηση για να  αντιμετωπίσουν το εθνικό όργωμα, δεδομένου εκείνη τη περίοδο ο Α’ ΠΠ δεν είχε ακόμη τελειώσει. Έτσι  έπρεπε μαζί με όλον τον άλλο εξοπλισμό να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα εκείνης της περιόδου.

Έλεγαν οι Ιταλοί ότι αν το καλοκοιτάξεις μοιάζει με ένα συμπαθητικό σκελετό, η μοιάζει με  ένα μεταφορέα αντικειμένων. Βέβαια εκείνο το διάστημα κανείς δεν σκέφτηκε ότι ήταν ο πρόδρομος της ηλεκτροκίνησης σε πολλαπλό επίπεδο, δεδομένου ότι έπαιρνε μπρος με ένα ηλεκτρικό μοτέρ, όταν όλα τα άλλα είχαν την περίφημη μανιβέλα μέχρι και την περίοδο μετά τον Β’ ΠΠ.

Με το τέλος του πολέμου όλα  αυτά τα μηχανήματα δόθηκαν σε αγρότες ή σε  επαγγελματίες της εποχής που καλλιεργούσαν για λογαριασμό τρίτων.

Σταδιακά εξαφανίσθηκαν και μέχρι το 1951 δεν υπήρχε σχεδόν κανένα σε αντίθεση με τα MOGUL που και αυτά ήρθαν για τον ίδιο σκοπό και σώθηκαν γύρω στα 18 κομμάτια καταγεγραμμένα.

Η τεχνική του απλή, ένα κινητήρας σε ένα πλαίσιο, ένα κάθισμα, ένα τιμόνι και τέσσερις σιδερένιοι τροχοί αποτελούν αυτό που λέγεται τρακτέρ. Δυο σιδερένια υποστηρίγματα δένουν όλη τη δομή του.

Το σημείο κίνησης είναι όλο μαζί, κινητήρας, ταχύτητες, διαφορικό, κύλινδρος, στο μπροστινό μέρος το ψυγείο με ένα  ανεμιστήρα, αν μπορούμε να το ονομάσουμε έτσι, ο οποίος παίρνει κίνηση από τον κινητήρα.

Ακριβώς πίσω από τον κινητήρα το ντεπόζιτο καυσίμων, και το τιμόνι που συνδέεται με γρανάζια ώστε να μπορεί να περιστρέφεται,

Τα σημεία κίνησης είναι τρία, τιμόνι ,ταχύτητες, συμπλέκτης χειροκίνητα, φαντάζουν σαν μια κατασκευή αρχαϊκή και φανταστική. Είχε και αυτό τη γοητεία  έλεγε ένα παλιός κατασκευαστής αγροτικών μηχανημάτων.

Ο κινητήρας είναι 3.187 κυβ εκ και έβγαζε 18 HP  σε 1.800 στροφές.

Έπαιρνε μπρος με ένα μικρό ηλεκτρομοτέρ, αυτό είναι μια επινόηση του  willys, του μετέπειτα κατασκευαστή των θρυλικών jeep του Β’ ΠΠ, το οποίο ήθελε να δώσει στην κατασκευή των αγροτικών μηχανημάτων κάτι διαφορετικό και πιο πρωτοπόρο για τα δεδομένα της εποχής. Όταν ακόμη η μανιβέλα σε όλα τα ΦΙΑΤ ήταν μέχρι και τις αρχές της δεκαετίας του ’50.

Και όπως όλα τα μηχανήματα της εποχής η εκκίνηση γινόταν με βενζίνη για να περάσει αμέσως στο πετρέλαιο.

Η ταχύτητες δύο και η όπισθεν, άλλα η κίνηση με μια σειρά  από γρανάζια ήταν ανεξάρτητη σε κάθε τροχό, αλλά αυτό είχε το μειονέκτημα στο όργωμα ο τροχός που ήταν στην αυλακιά να συμπαρασύρει και τον άλλο. Έτσι το μεγαλοφυές σχέδιο ήταν ο τροχός που ήταν έξω από την αυλακιά να χρησιμοποιείται σαν αντίβαρο μια κατασκευή από τσιμέντο που ήταν πάνω στον τροχό. Για να υπάρχει ισορροπία.

Όλο θα είχε περάσει χωρίς κανένας να  αντιληφθεί κάτι, αλλά  η κατασκευή από οπλισμένο σκυρόδεμα κάθε άλλο διακριτική ήταν.

Από μια πρώτη άποψη έμοιαζε ανασφαλές στη εργασία του, άλλα αποδείχθηκε περισσότερο ασφαλές από πολλά άλλα μηχανήματα της εποχής του, και για τα δεδομένα του τότε. Ήταν ένα μηχάνημα που παρουσίασε ελάχιστα ατυχήματα κατά τη διάρκεια της εργασίας του.

Σήμερα στην Ευρώπη και ιδιαίτερα στην Ιταλία δεν μπορούμε να μιλάμε για ένα μηχάνημα με συλλεκτική αξία για τον απλό λόγο ότι δεν υπάρχει. Και δεν καταγράφεται μέχρι στιγμής πουθενά.

Όποιος φυσικά ενδιαφέρεται υπάρχει στην Αμερική αλλά  τα πράγματα δεν  είναι τόσο απλά να έρθει στον ευρωπαϊκό χώρο, δεδομένου ότι τα κόστη του είναι πολλά.

Αλλά το θέμα δεν  είναι εκεί, το θέμα είναι να διασώσουμε στον ελληνικό χώρο τα λίγα εναπομείναντα  τρακτέρ του παρελθόντος, διότι βλέπω μέρα με τη ημέρα να καταλήγουν στα παλιοσίδερα από τους πλανόδιους.

Καλό θα είναι, εάν έχετε παλιά αγροτικά μηχανήματα, επικοινωνήστε μαζί μας και συμβάλετε στην προσπάθεια να διασώσουμε την αγροτική μας κληρονομιά δημιουργώντας νέα αγροτικά μουσεία.

Είναι μια προσπάθεια που κάνουμε χρόνια τώρα. Βοηθήστε να μην καταστρέφεται ό,τι παλιό υπάρχει. Νομίζουμε ότι ήρθε η στιγμή να ξαναδείξουμε την ομορφιά της ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΥΠΑΙΘΡΟΥ.